ประวัติ Mitsubishi จากธุรกิจเดินเรือ Model A สู่ Pajero Strada Triton และโรงงานไทย
ก่อนชื่อ Strada และ Triton จะโด่งดังในไทย Mitsubishi เคยเริ่มจากกิจการเดินเรือ ผลิตรถยนต์นั่ง Model A และพัฒนารถเก๋ง รถ 4WD รวมถึงเทคโนโลยีไฟฟ้า
หลายคนคุ้นกับ Mitsubishi จาก Strada, Triton หรือ Pajero Sport แต่จุดเริ่มต้นของแบรนด์อยู่ไกลกว่ากระบะ Mitsubishi Group มีต้นทางจากธุรกิจเรือในปี 1870 ส่วนรถยนต์นั่ง Model A เริ่มปี 1917 ก่อนตั้ง Mitsubishi Motors Corporation ในปี 1970 เรื่องนี้จะตามหลักฐานว่าบริษัทเริ่มอย่างไรและเหตุใดรถนั่ง แรลลี 4WD และโรงงานไทยจึงเป็นส่วนหนึ่งของประวัติเดียวกัน แต่ไม่ใช่รถรุ่นเดียวกัน
ราก Mitsubishi ปี 1870 คือธุรกิจเดินเรือ ไม่ใช่โรงงานรถยนต์
Yataro Iwasaki เริ่มธุรกิจเดินเรือในญี่ปุ่นในปี 1870 โดยมีเรือกลไฟสามลำเป็นจุดตั้งต้น ก่อนธุรกิจขยายไปสู่การค้าและอุตสาหกรรมต่าง ๆ ชื่อ Mitsubishi จึงเก่ากว่ารถยนต์หลายสิบปี แต่ปี 1870 ไม่ใช่ปีที่จดทะเบียน Mitsubishi Motors Corporation และไม่ใช่ปีที่เริ่มผลิตรถกระบะหนึ่งตัน
หลังสงครามโลกครั้งที่สององค์กร Mitsubishi เดิมแตกออกเป็นบริษัทอิสระหลายแห่งที่ยังใช้ชื่อและสัญลักษณ์ร่วมกันอยู่ ประวัติกลุ่ม Mitsubishi จึงไม่ควรถูกนำมาใช้แทนประวัติของบริษัทรถยนต์โดยตรง เราต้องแยกเรื่องธุรกิจเรือ บริษัท Heavy Industries และบริษัท Mitsubishi Motors เพื่อไม่ให้วันก่อตั้งคนละบริษัทถูกนับเป็นเหตุการณ์เดียว
Model A ปี 1917: รถยนต์นั่งยุคแรกของญี่ปุ่น
Mitsubishi Shipbuilding ในเมืองโกเบเริ่มพัฒนารถยนต์นั่ง Model A ในปี 1917 บันทึก Heritage ของ Mitsubishi ระบุว่าประกอบได้รวม 22 คันรวมต้นแบบจนถึงปี 1921 จำนวนดังกล่าวเป็นการผลิตขนาดเล็กในบริบทเทคโนโลยียุคนั้น ไม่ใช่กระบะรุ่นแรกหรือการเริ่มบริษัท Mitsubishi Motors ที่เพิ่งเกิดในปี 1970
Model A ใช้งานออกแบบและเทคนิคประกอบตัวถังในยุคที่อุตสาหกรรมรถญี่ปุ่นยังใหม่มาก ภาพ Model A ที่นำมาใช้บนหน้า Brand History ถ่ายจากรถจัดแสดงในงาน Tokyo Motor Show ปี 2009 เราจึงระบุปีถ่ายและผู้สร้างภาพอย่างชัดเจน ไม่ใช้ภาพนั้นอ้างว่าเป็นภาพต้นฉบับจากปี 1917 หรือภาพโรงงานขณะผลิตรถคันแรก
รถเก๋งก่อนรถกระบะ: Mitsubishi 500, Minica, Colt และ Galant
ก่อน Forte/L200 รถกระบะจะเปิดตัวในปี 1978 Mitsubishi มีสายรถยนต์นั่งจำนวนมากแล้ว เช่น Mitsubishi 500 ในช่วงปี 1960, Minica และ Colt ในปี 1962 รวมถึง Colt Galant ปี 1969 ประวัตินี้ช่วยอธิบายว่าแบรนด์รถยนต์ Mitsubishi ไม่ได้เกิดจากการทำรถกระบะแล้วเพิ่งพัฒนารถเก๋งเป็นสินค้ารอง
รถยนต์นั่งยุคแรกถูกพัฒนาในสายธุรกิจของ Mitsubishi Heavy Industries ซึ่งยังมีงานยานยนต์ประเภทอื่นด้วย เมื่อเข้าสู่ยุคที่รถยนต์ญี่ปุ่นเริ่มเติบโตทั้งในประเทศและต่างประเทศ บริษัทจึงต้องพัฒนาระบบผลิตและจำหน่ายที่เฉพาะทางยิ่งขึ้น เรื่องการปรับองค์กรนี้เป็นประวัติระดับบริษัท ไม่ใช่วันเปิดตัวรถเก๋งรุ่นใดรุ่นหนึ่ง
ปี 1970: Mitsubishi Motors Corporation แยกจาก Heavy Industries
Mitsubishi Motors Corporation ก่อตั้งเมื่อวันที่ 22 เมษายน 1970 เพื่อรับช่วงกิจการยานยนต์ของ Mitsubishi Heavy Industries และเริ่มโอนกิจการพร้อมโรงงานบางแห่งในเดือนมิถุนายนปีเดียวกัน จึงเป็นหมุดหมายการเกิดบริษัทผู้ผลิตรถยนต์ในรูปแบบนิติบุคคลใหม่ ไม่ใช่ต้นกำเนิดของชื่อ Mitsubishi ทั้งกลุ่มตั้งแต่สมัย Yataro Iwasaki
การขยายตัวสู่ตลาดต่างประเทศในยุคนั้นมีความร่วมมือด้านธุรกิจกับ Chrysler ซึ่งช่วยให้รถ Mitsubishi ไปถึงตลาดอเมริกาเหนือ ขณะเดียวกันบริษัทพัฒนาทั้งรถยนต์นั่ง เครื่องยนต์และรถพาณิชย์ การเล่าประวัติ Mitsubishi Motors จึงควรเริ่มจากบริษัทปี 1970 แต่ย้อนถึง Model A ปี 1917 ในฐานะรากการผลิตรถยนต์ของสายบริษัท
Lancer, Galant และ Lancer Evolution: ประวัติรถนั่งที่ไม่ควรหายไป
Lancer เปิดตัวในปี 1973 และเข้าร่วมการแข่งขันแรลลีตั้งแต่ยุคแรกของการทำตลาด ส่วน Galant เป็นชื่อรถยนต์นั่งที่ Mitsubishi พัฒนามาตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1960 การมีรถเก๋งหลายตระกูลแสดงว่าธุรกิจของผู้ผลิตกว้างกว่ารถกระบะ 4WD และการใช้งานในไร่หรือการขนส่งสินค้าที่คนไทยอาจคุ้นเคย
เดือนตุลาคม 1992 Mitsubishi เปิดตัว Lancer Evolution โดยใช้พื้นฐานของ Lancer พร้อมเครื่องยนต์ 4G63 เทอร์โบและระบบขับเคลื่อนสี่ล้อแบบ Full-Time เพื่อสมรรถนะสูงและการแข่งขัน ความเป็นรถขับเคลื่อนสี่ล้อของ Evolution ต้องไม่ถูกเหมารวมว่าใช้โครงสร้างแบบเดียวกับ Pajero หรือ Triton เพราะเป็นคนละกลุ่มรถและคนละเป้าหมายการพัฒนา
Forte/L200 ปี 1978: ต้นทางกระบะหนึ่งตันของ Mitsubishi
Mitsubishi เข้าสู่ตลาดรถกระบะหนึ่งตันด้วย Forte ในเดือนกันยายน 1978 ซึ่งในตลาดส่งออกสัมพันธ์กับชื่อ L200 ความต้องการรถกระบะขนาดเล็กในอเมริกาเหนือมีส่วนสำคัญต่อการออกแบบและพัฒนา รุ่นนี้จึงมีต้นกำเนิดชัดเจนในประวัติสายกระบะ ไม่ใช่รถ Mitsubishi คันแรกหรือการก่อตั้งบริษัท
เดือนตุลาคม 1980 ผู้ผลิตเพิ่ม Forte/L200 รุ่นขับเคลื่อนสี่ล้อ โดยนำความรู้จาก Mitsubishi Jeep มาพัฒนาระบบ Part-Time 4WD สิ่งนี้เป็นจุดหนึ่งของการสร้างสายรถขับเคลื่อนสี่ล้อ แต่ไม่ควรอนุมานว่ารถ Forte ปี 1978 ทุกคันเป็น 4WD หรือรถ L200 ทุกยุคใช้เกียร์และระบบส่งกำลังแบบเดียวกัน
Pajero ปี 1982 กับการแข่ง Dakar
Pajero รุ่นแรกเปิดตัวในปี 1982 เพื่อตอบโจทย์รถ SUV ขับเคลื่อนสี่ล้อที่รวมความสามารถบนทางวิบากและการใช้ชีวิตประจำวัน ชื่อ Pajero อาจพบเป็น Montero หรือ Shogun ในบางตลาด แต่ไม่ควรเอาประวัติ Pajero ดั้งเดิมมาแทนประวัติ Pajero Sport ซึ่งเป็นรถอีก Model หนึ่งและมีช่วงเวลา/พื้นฐานต่างกัน
Mitsubishi ระบุว่า Pajero ลงแข่ง Paris-Dakar ในปี 1983 และคว้าชัยชนะ Overall ครั้งแรกในปี 1985 ไม่ใช่แชมป์ Overall ตั้งแต่ปีแรก ภาพ Pajero รุ่นปี 1982 ที่ใช้ประกอบบทความก็ถ่ายในปี 2026 จึงไม่ใช่ภาพเหตุการณ์แข่งปี 1983 หรือ 1985 และไม่ควรนับปีถ่ายเป็นปีผลิตของรถโดยตรง
ประเทศไทยปี 1961, 1964, 1966 และ Lancer ส่งออกปี 1988
บริษัท Sittipol Motor เริ่มเป็นผู้จัดจำหน่าย Mitsubishi ในประเทศไทยเมื่อปี 1961 ต่อมาบริษัท UDMI ตั้งขึ้นในปี 1964 เพื่อทำงานประกอบรถในประเทศ โดยเอกสาร Mitsubishi Motors Corporate History ระบุการเริ่มผลิต Mitsubishi ในไทยของ UDMI ในเดือนมิถุนายน 1966 เส้นเวลานี้ต้องแยกบริษัทจำหน่าย การตั้งผู้ประกอบ และการเริ่มผลิตจริง
ปี 1987 บริษัทจำหน่ายและประกอบรถรวมกิจการเป็น MMC Sittipol ก่อนมีการส่งออกรถ Lancer Champ ที่ผลิตในไทยไปแคนาดาในปี 1988 ซึ่งเป็นหมุดหมายการส่งออกรถของประเทศ ไม่ใช่กระบะ Triton ชื่อ Mitsubishi Motors (Thailand) Co., Ltd. เพิ่งใช้หลังการเปลี่ยนชื่อองค์กรในเดือนพฤศจิกายน 2003 จึงไม่ใช่ปีที่ Mitsubishi เพิ่งเริ่มธุรกิจในไทย
โรงงานแหลมฉบัง Strada และ Triton: ฐานกระบะโลก
โรงงานแหลมฉบังแห่งแรกเริ่มดำเนินงานปี 1992 และแห่งที่สองปี 1996 โดยแห่งหลังเน้นกระบะหนึ่งตัน ผู้ผลิตระบุว่ากระบะ L200 Strada เจเนอเรชันที่สามเริ่มจำหน่ายในประเทศไทยเดือนพฤศจิกายน 1995 และขยายการผลิตส่งออกในช่วงต่อมา จึงควรแยกปีเปิดตัวรุ่นในไทยจากปีเปิดโรงงานซึ่งเป็นคนละเหตุการณ์
Triton เปิดตัวในไทยเดือนสิงหาคม 2005 จากนั้นในวันที่ 26 กรกฎาคม 2023 Mitsubishi เปิดตัว Triton เจเนอเรชันที่หกครั้งแรกในกรุงเทพฯ และเริ่มจำหน่ายในไทยวันเดียวกัน ข้อมูลรุ่นนี้ควรเชื่อมต่อกับหน้า Model Triton ที่แบ่งเจเนอเรชัน ส่วนรายละเอียดสเปกแต่ละรุ่นย่อยต้องตรวจตามตลาดและรุ่นปี ไม่คัดลอกตารางจากรถต่างประเทศมาใช้แทน
รถไฟฟ้าและฐานส่งออก: Mitsubishi ทำมากกว่ากระบะ
Mitsubishi Motors มีประวัติทดลองรถไฟฟ้าตั้งแต่ทศวรรษ 1960 ก่อนเริ่มจำหน่าย i-MiEV ในปี 2009 และ Outlander PHEV ในปี 2013 รถเหล่านี้เชื่อมความเชี่ยวชาญด้านระบบขับเคลื่อนกับการใช้ไฟฟ้าในอีกรูปแบบ ไม่ใช่รถกระบะ L200 หรือรถ SUV อย่าง Pajero ที่เปลี่ยนชื่อมาเป็นรถไฟฟ้า
บริษัทประกาศในเดือนธันวาคม 2022 ว่าการส่งออกรถจากประเทศไทยสะสมถึงห้าล้านคัน และระบุว่าโรงงานแหลมฉบังเป็นฐานผลิตใหญ่ที่สุดนอกญี่ปุ่นในช่วงเวลาประกาศ โรงงานแห่งที่สามที่เปิดปี 2012 ผลิตรถกลุ่ม Eco Car ด้วย จึงไม่ควรสรุปว่าฐานประเทศไทยผลิตแต่กระบะ และไม่ควรเอาสถิติปี 2022 ไปใช้เป็นยอดปัจจุบันโดยไม่ตรวจใหม่
จะอ่านประวัติบริษัท Mitsubishi คู่กับหน้า Triton และ Pajero Sport อย่างไร
ประวัติ Mitsubishi Group และ Mitsubishi Motors ใช้ตอบว่าองค์กรเริ่มเมื่อใด มีรถยนต์นั่งอะไรบ้าง และเหตุใดประเทศไทยจึงกลายเป็นฐานผลิตที่สำคัญ ส่วนหน้า Vehicle ของ Strada, Triton, G-Wagon หรือ Pajero Sport ใช้ตอบเรื่องเจเนอเรชัน รุ่นย่อยและข้อมูลทางเทคนิคของรถรุ่นนั้น ไม่ควรเอารหัสเครื่องจากกระบะยุคหนึ่งมาอ้างว่าเป็นสเปกของบริษัท Mitsubishi ทุกช่วงเวลา
สำหรับเว็บไซต์ 4WDSociety ความสนใจหลักอยู่ที่รถกระบะ รถ 4WD และ PPV จึงอาจมีข้อมูล Triton กับ Pajero Sport มากกว่ารถเก๋ง Lancer Evolution หรือ Model A แต่ความเข้มข้นของเนื้อหาในเว็บไม่ใช่ตัวแทนสายผลิตภัณฑ์ทั้งหมดของผู้ผลิต หน้าประวัติแบรนด์นี้ทำหน้าที่เชื่อมเรื่องกว้าง ๆ และพาผู้อ่านไปยังหน้ารถแต่ละรุ่นตามหลักฐานที่เกี่ยวข้อง
หลักฐานจาก Mitsubishi Group และ Mitsubishi Motors
ข้อมูลอิงเอกสารจากกลุ่มบริษัทและผู้ผลิตในญี่ปุ่นกับไทย ภาพใช้ไฟล์จาก Wikimedia Commons โดยระบุผู้ถ่าย ใบอนุญาตและปีถ่ายไว้ชัดเจน ไม่ใช่ภาพเปิดตัวจากโรงงานในยุคนั้น
- Origin: Yataro Iwasaki shipping firm, 1870Mitsubishi Group
- Model-A Heritage: first passenger car in 1917Mitsubishi Motors Thailand
- Company History and MMC incorporation 1970Mitsubishi Motors Corporation
- Official historical vehicle archiveMitsubishi Motors Corporation
- Thailand company history: 1961–presentMitsubishi Motors Thailand
- Lancer original model 1973Mitsubishi Motors Thailand
- Forte L200 and 4WD HeritageMitsubishi Motors Thailand
- Forty years of Mitsubishi pickup success: 1978–2018Mitsubishi Motors Corporation
- Pajero heritage and Dakar historyMitsubishi Motors Thailand
- Lancer Evolution heritage: 1992Mitsubishi Motors Thailand
- Electrification history: i-MiEV / Outlander PHEVMitsubishi Motors Corporation
- Five million vehicles exported from Thailand, 2022Mitsubishi Motors Corporation
- All-New Triton world premiere Thailand 2023Mitsubishi Motors Corporation